Hochberg z carem Aleksandrem II, lację tych wielkich leśnych ssaków
kiedy za stado danieli otrzymał żubry wówczas, gdy wyginęły już nawet
z Puszczy Białowieskiej, być może w Białowieży (zob. ramka).
już nigdy nie zobaczylibyśmy żywego Z Jankowic musimy wrócić do
„europejskiego bizona”... To głównie głównej szosy nr 1, by udać się do
dzięki ocalałym w hodowli książęcej miejscowości Kobiór. Wieś ta leży
żubrom udało się odtworzyć popu- na rozległej polanie w samym środku
T
r
asa 5
Żubry z pszczyny ratują swój gatunek
Historia żubra w Pszczynie zaczęła się wtedy, gdy
ostatnich dziko żyjących przedstawicieli tego gatun-
ku w Europie można było spotkać już tylko w Pusz-
czy Białowieskiej. W 1865 r. książę pszczyński Hans
Heinrich XI Hochberg zapragnął mieć te wspaniałe
zwierzęta w swych lasach, by uświetnić wielkie ło-
wy, jakie odbywały się w jego włościach z udziałem
koronowanych głów z całej niemal Europy. W tym
celu podarował carowi rosyjskiemu Aleksandro-
Szlakiem książąt pszczyńskich
wi 20 danieli ze swych lasów, w zamian zyskując
4 żubry. Stado, dzięki troskliwej opiece i ochronie,
szybko się rozrastało i pod koniec XIX w. żubry wy-
puszczono z zagród, by mogły spokojnie przemie-
rzać ponad 11 tys. ha lasów książęcych. Zwierzęta
dokarmiano jedynie zimą, chroniąc je tylko przed
kłusownikami. Gdy kończyła się I wojna światowa, Jeden z mieszkańców rezerwatu,
w lasach żyły na wolności aż 74 sztuki. rys. A. Styrska
Niestety, okres chaosu powojennego i powstań śląskich doprowadził stado na skraj katastro-
fy – w 1922 r. żyły już tylko 3 żubry, resztę wybili kłusownicy. Wówczas (od 1919 r.) nie było już
ani jednego żubra w Puszczy Białowieskiej, niedługo, bo w 1927 r., miało zostać zabite ostat-
nie zwierzę żyjące wolno na Kaukazie. Na szczęście w porę przystąpiono do akcji ratunko-
wej – hasło ratowania tych zwierząt rzucił w 1923 r. na Międzynarodowym Kongresie Ochro-
ny Przyrody w Paryżu Polak, Jan Sztolcman. Przeprowadzona wkrótce na całym świecie in-
wentaryzacja pozwoliła ustalić, że w ogrodach zoologicznych żyją wciąż 54 żubry. W 1929 r.
rozpoczęto prace nad przywracaniem tych wielkich ssaków w Białowieży – niebagatelną rolę
odegrał tu jeden z ocalałych byków z Pszczyny i dziś wiele spośród zwierząt żyjących w dale-
kiej Puszczy Białowieskiej wywodzi się od skromnego stadka, jakie ocalało w Pszczynie z za-
wieruchy lat 1919 – 22.
Po wojnie żubry z Puszczy Białowieskiej „odwdzięczyły” się swym pszczyńskim pobratymcom.
Gdy w latach 50. ubiegłego wieku epidemia pryszczycy zabiła wszystkie zwierzęta w hodow-
li w Jankowicach, sprowadzono tu ponownie potomków pszczyńskich żubrów z Białowieży.
105
Obecnie stado żyje w rezerwacie na powierzchni ponad 700 ha i od wielu lat utrzymuje się je-
go stała liczebność, nieprzekraczająca 30 osobników.
Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142