Het milieu verbeteren en economisch groeien kunnen samengaan, zegt Michael Braungart, de vader van de bedrijfsfi loso- fi e Cradle to Cradle. Deze nieuwe kijk op duurzame ontwikkeling bepleit een cirkeleconomie waarin geen afval bestaat. Shell zou volgens hem prima over kunnen schakelen op zijn bedrijfsfi losofi e en hoeft dan niet te stoppen met het winnen
van olie. Zijn visie vraagt vooral een ander denkproces. “We moeten stoppen met optimaliseren.” TEKST MARK VAN BAAL BEELD JEROEN KROOS
Hoe kan een bedrijf zowel groeien als het milieu verbeteren? “Om de aarde te redden moeten we onze ecologische voetafdruk niet verkleinen, maar heilzaam maken. Dan kunnen we hem zo groot mogelijk maken. Cradle to cradle ontwerpt producten en productieprocessen die het milieu schoner maken, bijvoorbeeld tapijt dat fi jnstof opneemt of fabrieken die proceswater schoner lozen dan innemen. Die bedrijven kunnen tegen hun klanten zeggen: ‘hoe meer je onze producten koopt, hoe schoner het milieu wordt’. Cradle to cradle neemt de natuur als voor- beeld. Kijk bijvoorbeeld naar een kersenboom in de lente. Je kunt zeggen: al die bloesem, wat een verspilling! Je kunt ook zeggen: wat prachtig en wat een voedingsstoffen. De bloe- sem valt op de grond en dient als voeding voor dieren en planten. Bloesem is geen afval. Zo moeten we ook onze producten ontwerpen. Zorgen dat ze mooi en heilzaam zijn.”
Zou Shell kunnen overschakelen op Cradle to Cradle? “Shell is het ideale bedrijf om te transforme- ren naar Cradle to Cradle. Iedereen moet echter eerst begrijpen dat koolwaterstoffen en CO2 grondstoffen zijn, niet louter energie en afval. Shell zou zichzelf moeten zien als een koolstof- en energiemanagementbedrijf. CO2 in de atmosfeer, in de oceaan of in de grond stoppen is mismanagement. We kunnen CO2 opnieuw gebruiken, zoals in kassen waar het als voedingsstof kan worden gebruikt. Olie zouden we uit algen moeten maken, een pro- ces dat tweehonderd keer productiever is dan ethanol uit maïs. Bovendien bevatten algen proteïnen die veel gezonder zijn dan vlees.”
De Duitse chemicus MICHAEL BRAUNGART (1958) veranderde van Greenpeace-activist in boardroomconsultant. Met zijn ontwerpfi losofi e Cradle to Cradle is hij namelijk welkom in menig directiekamer, bijvoorbeeld in die van AkzoNobel, Desso en Ahrend. Bedrijven luisteren graag naar zijn milieuadviezen, omdat hij niet pleit voor een kleinere ecologische voetafdruk. In tegendeel: in zijn bedrijfsfi losofi e gaan milieubeleid en ongebreidelde economische groei samen. Cradle to Cradle (C2C, in Nederland bekend als ‘afval = voedsel’) streeft ernaar om alle grondstoffen eindeloos te her- gebruiken of biologisch afbreekbaar te maken. Hierdoor bestaat er geen afval en vervuiling meer en kan de economische activiteit groeien zonder de aarde te vervuilen.
Fossiele brandstoffen zijn eveneens uit orga- nismen gemaakt, alleen in miljoenen jaren. Hebben we wel genoeg landoppervlak om de productietijd van miljoenen jaren in korte tijd te persen? “Slechts één op de miljard eenheden zonne- energie die de aarde heeft bereikt, is opgesla- gen als fossiele brandstof. Algen zijn verbazing-