De Chinese bodem (maar ook die van Noord-Amerika, Australië en Europa) bevat enorme hoeveelhe- den tight gas (gas in slecht door- dringbare lagen), schaliegas en steenkoolgas (coal bed methane). Shell en China National Petroleum Corporation (CNPC) zijn een samenwerkingsverband aange- gaan om meer koolwaterstoffen uit deze ‘moeilijke’ velden te halen. LANCE COOK is Chief Scientist van de Shell-afdeling die zich met boor- en puttechnologie bezig- houdt. “Om deze delfstoffen naar boven te halen moeten doorgaans veel putten geslagen worden én vanuit verschillende richtingen
geboord worden”, vertelt Cook, die tevens als Chief Operating Officer in het bestuur van de joint venture met CNPC zitting heeft. “Bij de ontwikkeling van het Well Manufacturing System hadden we dus een sterke efficiëntiever- hoging voor ogen. Volgens de conventionele methode trekken onze ingenieurs de hele rig, de boorinstallatie inclusief toebehoren en uitrusting, als het ware uit de muur. Onze standaard boorinstal- laties zijn er eigenlijk maar in twee maten: te groot of te klein. Het zijn de geëigende installaties voor zowat alle operaties, en beschik- ken juist daardoor maar zelden
precies over díe kenmerken die wij voor een bepaald project nodig achten.” Het in partnerschap ontwikkelde Well Manufacturing System bestaat uit een reeks kleine gespe- cialiseerde en mobiele installaties, gemonteerd op grote vrachtwa- gens. Elke installatie voert een specifieke taak uit. COOK: “Elke installatie is ontwor- pen om een bepaald projectdeel zo efficiënt, snel en veilig mogelijk te laten verlopen - gekoppeld aan zo min mogelijk logistieke bewe- gingen en milieuschade. Ingenieurs en operators krijgen dus op maat gemaakte ‘rigs’ zonder overbo-
dige heisa of extra’s.” Cook legt uit dat er vaak wel drie boorschach- ten per boorlocatie nodig zijn: “Een verticale die gas produceert en twee horizontale om de betref- fende aardlaag te ontwateren.” En dat betekent kostenstijgingen. Juist omdat voor het boren naar tight gas relatief meer putten nodig zijn, is deze methodiek ideaal. De eerste installatie boort bijvoorbeeld het bovenste deel van de put, een tweede het volgende deel, terwijl de eerste installatie al weer onder- weg is naar een nieuwe boor- locatie. Cook is ervan overtuigd dat het WMS-project van Shell en CNPC niet alleen zal resulteren
Nog even en dan boren op afstand bestuurbare robots in afgelegen woestijnen of bergvalleien
onophoudelijk en met mathematische precisie putten om vervolgens gas naar boven te halen. Shell en China National Petroleum
TEKST PETER KONTER BEELD SHELL | MOKER ONTWERP
Corporation ontwikkelen het Well Manufacturing System (WMS) waarmee het efficiënt slaan van putten en winning uit moeilijk toegankelijke reservoirs snel mogelijk wordt. De toekomst is dichterbij dan we denken.